Faaliyetler

Birleşmiş Milletler Ortak Programı (BMOP) kapsamında, 2006 Mart-Mayıs  döneminde bir çok şehir ziyaret edilmiştir. Programa katılan şehirlere yapılan söz konusu ziyaretlerde yerel yöneticiler ve vatandaşlar kadın haklarına yönelik çalışmalardan duydukları memnuniyeti ve heyecanı dile getirmişlerdir.

BMOP ekibi her ilde büyük bir ilgi ile karşılanmış olup, valilik, belediye başkanlığı ve STK'lar programdan duydukları memnuniyeti dile getirmişlerdir.  Ziyaretler yerel yönetimlerin ve STK'ların programa olan ilgisini daha da artırmak ve ilk altı aylık çalışma planını sonuçlandırmak üzere planlanmıştır. Ziyaretler sırasıyla şöyledir:

Şanlıurfa

Ortak Program kapsamında Şanlıurfa’ya yapılan ilk ziyaretin amacı  yetkililer, kadın kuruluşları ve akademisyenlerin ilde yaşayan kadınların sorunlarına ilişkin değerlendirmelerini öğrenmekti.

Kadın yoksulluğu, kadın okumaz yazmazlığı oranlarının yüksekliği, kız çocuklarının okullaşma oranın düşüklüğü, üreme sağlığı sorunları,  işgücü piyasasında yer almamaları kadına yönelik şiddetin yaygınlığı ve yaşam hakkına yönelik töre cinayetlerinin görülme sıklığı temel sorun alanları olarak ortaya çıktı. 

Şehirde kadınların durumuna ilişkin en fazla tekrarlanan yorum ‘kadınların değerinin olmadığı’ idi.

Kadınların sosyal yaşama katılma kanallarının sınırlı olduğu ve en önemli sosyalleşme aracının komşu ve akraba gezmeleri olduğu da sık sık ifade edildi.

Şanlıurfa’da yapılan ve ilgili tarafların (yerel yönetimler, kadın kuruluşları ağırlıklı olarak) katıldığı Ortaklar Toplantısında kadın ve kız çocuklarının sorunlarının çözümünü hedefleyen çalışmalar ile  Ortak Program kapsamında yapılabilecek çalışmalar ele alındı. Görüş ve öneriler dile getirildi. Programa ilişkin sorular cevapladırıldı. Ortaklar Toplantısı, eksikliği özellikle kadın kuruluşları tarafından dile getirilen yerel yönetim, kadın kuruluşları diyalogunun oluşturulmasına yönelik ilk adımlar biri olma işlevini de yerine getirdi.

Programdan yerel yönetimlerin beklentileri farklılık göstermekle birlikte esas olarak yapılan çalışmaların (okuma-yazma kursları, mikro-kredi, bilgilendirme faaliyetleri, halı dokuma atölyelerinde genç kızların istihdamı vb.) genişletilerek ve/veya çeşitlendirilerek sürdürülmesi yönünde idi. Kadın kuruluşları ise Programdan beklentilerinin yerel yönetimlerle diyalog ve ortak çalışma pratiğinin geliştirilmesi dolayısıyla kadınların yerel kararları etkileme gücünün artırılması olduğunu ifade ettiler.

İzmir

İzmir ilimiz büyüklüğü ile diğer Program illerinden farklı özellikler taşımaktadır. İzmir iline yapılan ilk ziyaretin amacı, kadın ve kız çocuklarının sorunlarını, hem sorunu yaşayanların hem de bu sorunları çözmek için çalışmalar yapan yetkililerden dinlemekti. Bu kapsamda sayıları 40’ı aşan kadın kuruluşlarının temsilcileri ve yerel yönetim yetkilileri ile görüşüldü. İzmirde en sık duyulan yorum göç ve göçün yarattığı sorunlardı ve tabii ki göç kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği derinleştiren bir olgu olarak değerlendiriliyordu. Özellikle göç alan semtlerde kadın yoksulluğu, kadın okumaz yazmazlığı oranlarının yüksekliği, kadına yönelik şiddet, kadınların işgücü piyasasında yer alamamaları gibi geleneksel sorun alanları ön plana çıktı. Kadın kuruluşlarının en sık dile getirdiği konu ise sığınmaevleri idi.

İzmirde yapılan ilk Ortaklar Toplantısında da benzer sorunlar ele alındı ancak bu toplantıya yeterli sayıda kadın kuruluşu katılımı sağlanamadığı için daha geniş katılımlı ikinci bir Ortaklar Toplantısı gerçekleştirildi. İzmir’de 2 Mayıs 2006’da yerel yönetimlerden yetkililer, çok sayıda kadın kuruluşu, basın ve meslek kuruluşlarının katılımı ile yapılan toplantıda ve Ortak Program kapsamında yapılması planlanan çalışmalar ele alındı. Programa ilişkin sorular cevapladırıldı.Programdan beklentilerin dile getirilmesi istendi.

Ortaklar Toplantısında Programın yerel potansiyeli harekete geçirme ve yerel sorunlara yerel çözümleri gözeten esnek yapısına ilişkin bazı tereddütler oluştuğu görüldü.  Aslında Programın stratejisi kadın erkek eşitliği konusunda yerel aktörler tarafından yerel ihtiyaçların belirlenmesi ve bu ihtiyaçların giderilmesine yönelik eylem planın hazırlanması iken beklentilerin klasik kadın projelerinden beklenenlerin pek de ötesinde olmadığı gözlemlendi.

Kadın kuruluşları sığınma evleri konusundaki taleplerini Ortaklar Toplantısında da dile getirdiler. Kadın kuruluşları tarafından dile getirilen bir diğer önemli konu, proje hazırlama kapasitelerinin geliştirilmesi idi. Ortak Programda halihazırda yer alan PCM bileşeninin bu anlamda önemli bir ihtiyacı karşılayacağı belirtildi.

Trabzon

Ortak Program kapsamında Trabzona yapılan ziyarette gerek yerel yönetimlerden yetkililerin gerek se kadın veya kadın kuruluşlarınca dile getirilen değerlendirmelerden biri kadınların sosyal yaşama katılım konusundaki isteksizlikleri idi. Bir diğer ortak değerlendirme, kadınların ekonomik değer üretimine erkeklerden  daha fazla katkıda bulunduğu halde uygun bir toplumsal statülerinin bulunmadığı idi.

Trabzon da yapılan Ortaklar Toplantısı geniş katılımın sağlandığı bir toplantı oldu ve Ortak Program kapsamında yapılması planlanan çalışmalar ele alındı. Programa ilişkin sorular cevapladırıldı.Programdan beklentilerin dile getirilmesi istendi. Kadınlar tarafından dile getirilen beklentiler diğer şehirlerde dile getirilenlerden bir miktar farklı idi. Trabzonda kadınların sosyal hayata katılımları kolaylaştıracak ve/veya katılımı teşvik edecek kurumlara ihtiyaç olduğunun altı çizildi. Ayrıca çocukların özellikle kız çocuklarının cinsel taciz ve istismar konusunda bilgilendirilme ihtiyacı ortaya konuldu. Ortak programın sözü edilen iki konu üzerinde yoğunlaşması önerildi. Erkeklere yönelik çalışmaların sorunun çözümüne önemli katkı sağlayacağı da yine altı çizilen konular arasında idi. Sığınma evlerine yönelik ihtiyaç da dile getirilen konular arasında idi.

Yerel yönetimler Ortak Programın Trabzonda uygulanmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirttiler ve sadece böyle bir Program uygulamsının bile ildeki kadınların hayatında farklılık yaratacağını ifade ettiler

Nevşehir

Nevşehir iline yapılan ziyarette yine sorunların sorunu yaşayanlarla çözme konumunda bulunanlar tarafından aktarılması  ilkesine sadık kalındı. Çok az sayıda kadın kuruluşu ve bireysel olarak kadınlardan öncelikli sorun alanlarını sıralamaları istendi. Buradada dile getirilen kadınların sosyal hayatta hemen hemen hiç yer alamayışları idi. Her düzeyde okullaşma oranının yüksek olduğu ilde kadınların çalışma yaşamında nerede ise hiç yer almaması ayrıca altı çizilen konulardandı. Kadınlar için sürdürülen bir çok faaliyet yerel yönetim yetkililerince dile getirildi.

Nevşehir ilinde yapılan Ortaklar toplantısına yine kadınların ve kadın kuruluşlarının (zaten az sayıda olmaları nedeniyle) katılımları düşüktü. Esas olarak yerel yöneticilerin yaptıkları faaliyetleri özetledikleri Ortaklar Toplantısında ilginç olan yerel yöneticilerin haklar konusunda bilgilenme ihitiyacını açıkça dile getirmeleri idi. Öte yandan proje hazırlama konusunda da eksikliklere dikkat çekilerek Ortak Program faaliyetlerinin bu alanlarda yoğunlaştırılması öngörüldü. Yerel yönetimlerin kadınlara bilgisayar kursları açmaları Nevşehirde altı çizilmesi gereken bir husus olarak karşımıza çıktı. Programdan beklentilerin kadınlar tarafından şekillendirilmemesi Programın kendisinin kadınlar için başlıbaşına bir öğrenme süreci olacağına ilişkin ipucu vermektedir.

Van

Ortak Program kapsamında Van’a yapılan ilk ziyarette yetkililer ve kadın kuruluşları kentin kadınlarının sorunlarına yönelik tespitlerini paylaştılar. Van’da kadın yoksulluğu okuma yazma oranlarının düşüklüğü, sağlık ve kadına yönelik şiddet ön plana çıkan sorunlar olarak  gözlemlendi. Kadın sorununun çözümüne yönelik çalışmalar hakkında da bilgi edinildi. Van’da yapılan ilk Ortaklar Toplantısına kadın kuruluşlarından yeterli katılım olmadığı için 9 Mayıs 2006’da daha geniş katılımlı bir Ortaklar Toplantısı yapıldı. Kadın kuruluşlarının temel sorun alanları olarak dile getirdikleri yerel yönetim ve sivil toplum işbirliği ve ortaklığının kurulması, kadına yönelik şiddetin engellenmesi idi. Yerel yöneticiler ise erkeklere yönelik bilgilendirme kampanyaları, mikro-kredi uygulamalarına ilişkin bilgiler verdiler. Kadınlar için  toplum merkezinde yapılan yeni düzenlemeler ve şiddete uğrayan kadınların bir kaç gün konaklayacağı merkezin yapımına ilişkin bilgiler de sunuldu. Van’da gerçekleştirilen Ortaklar toplantısında öne çıkan husus, Programın somut getirilerinin ne olacağı sorusu oldu. Yerel yönetimlerin Programdan beklentisi varolan çalışmaların finansman desteği ile sürdürülmesi; kadın kuruluşlarının beklentisi ise yerel yönetimlerle diyalog ve işbirliği üzerinde yoğunlaştı. Kadın sığınma evlerinin kurulması kadın danışma merkezlerinin oluşturulması dile getirilen konular arasında idi.

Kars

Ortak Program kapsamında Kars’ta yapılan Ortaklar Toplantısı ağırlıkla kamu kuruluşlarının temsilcileri katıldı. Kars’ta  kadın kuruluşlarının sayısının azlığı ve varolanların da toplantıya katılamaması nedeniyle  sivil toplumun görüşünü alabilmek kismen mümkün oldu. Yetkililer Kars’ta sürdürülen çalışmaları aktardılar. Belediyenin kadın merkezinin kurulmasını kadınlara farklı hizmetler vermeyi planladığı ortaya konuldu. Yerel yönetimlerin Programdan beklentisi esas olarak varolan ve planlanan çalışmaların Ortak Programın finansman desteği ile sürdürülmesi şeklindeydi.